Nomocanon
Informations générales
Comment citer cette page
Nomocanon, milieu du XIIIe s.
Projet ANR TransPerse (CeRMI, CNRS) ; projet EMAN (Thalim, CNRS-ENS-Sorbonne Nouvelle).
Consulté le 13/11/2026 sur la plate-forme EMAN : https://eman-archives.org/TransPerse/items/show/434
CopierInformations éditoriales
Texte syriaque et traduction latine:
Mai, A., Scriptorum Veterum Nova Collectio 10/1, Rome, 1838, syr. p. 191-331; trad. 23-168.
Traduction anglaise:
- de Kelayta, J., The Nomocanon, or Collection of Synodical Canons of Mar Abdisho bar Brikha, Metropolitan of Nisibis and Armenia, Urmia, 1918.
- Perczel, I., The Nomocanon of Metropolitan Abdisho of Nisibis. A facsimile edition of ms 64 from the collection of the Church of the East in Thrissur, Piscataway: Gorgias Press, 2005.
- Aphrem, M., «Codification of the Canon Law by Mar Abdisho in 1290 AD», in R. Lavenant (éd.), VIe Symposium syriacum, Rome, 1992, p. 371-379.
- Baumstarck, A., Geschichte der syrischen Literatur mit Ausschluss der christlich palästinensischen Texte, Bonn 1922 (réimpr. Berlin, 1968), p. 323-325.
- Rassi, S., Paša, Ž (dir.), «Syriac Christianity at the Crossroads of Culture: A Conference Commemorating the 700th Anniversary of Abdisho of Nisibis», Colloque international, Pontificio Istituto Orientale, Rome, 8-9 novembre 2018, voir programme.
- Teule, H., «‘Abdisho‘ of Nisibis», dans D. R. Thomas, A. Mallett (eds), Christian-Muslim Relations: A Bibliographical History. Volume 4 (1200‒1350), (History of Christian-Muslim Relations 17), Leiden, 2012, p. 750-761 (voir bibliographie).
Indexation
Traduction
Traité I, chapitre 3
Histoire des [conciles] œcuméniques d'après le rapport de Marūtha, évêque de Maypherqaṭ, à la demande du catholicos Isaac
[trad. Mai, p. 32] [syr. p. 199] Non enim erat episcopus inter illos 318 patres, in quo cicatrix non appareret, si undecim patres exceperis, quorum haec sunt nomina: Absalama episcopus Edessae nepos ex sorore S. Ephremi, Jonas Circassii, Maras Darae, Georgius Singarae, Iacobus Nisibis, Maruthas Maipheractae, Iohannes Gustrae, Simeon Amidae, Adaeus Aghal, Eusebius Caesareae, Ioseph Nicomediae (…).
[trad. Mai, p. 32] [syr. p. 200] Sed universa haec doctrina in vernacula Syrorum lingua non legitur, sed eius pars tantummodo. Verumtamen non eos solum canones, qui ad syriacum sermonem translati sunt, constituerunt nicaeni patres, sed de regno quoque eiusque ministris (militibus), et de magistratibus ac iudiciis plura sanxerunt, et de urbium gubernatione, de ecclesia eiusque antistitibus, deque eiuscunctis ordinibus, de mercatoribus, de itinerantibus, de satellitibus ac nautis, et de omnibus artibus, gradibus [trad. Mai, p. 33] fornacariarum, et de musicis, neque quidpiam magni, aut parvi momenti omiserunt sine definitione, et sanctione. Verum apud nos non extant, nisi illi 73 canones, quos transtulit Maruthas, et illi viginti alii, qui ab antiquo prodierunt. Huiusce rei ratio est, quia in oriente non erant reges christiani, qui ecclesiasticis canonibus dirigerentur: ii autem, qui apud nos prodierunt, haudquaquam sufficientes sunt ad omnes omnino ordines ecclesiasticos constituendos: quemadmodum et olim in ecclesia simile quid obtinuit, nam erant canones apostolici, qui in omnibus rebus sufficientes non erant ad ecclesiae ordines componendos.
Description
De manière anachronique, le nom de Marūtha de Maypherqaṭ (m. en 420) a été inséré dans la liste des Pères ayant assisté au concile de Nicée (318), sans doute pour valoriser son action lorsqu'il apporta les canons de ce concile à l'Église de Perse. Dans cet extrait, ‘Abdīšō‘ attribue à Marūtha la traduction des canons de Nicée en syriaque; mais comme l'a montré S. Brock, cette assertion concerne les 173 canons pseudo-apostoliques et non pas les vingt canons authentiques (dont plusieurs furent intégrés dans le synode de 410). Une littérature s'est développée autour du personnage comme garant et diffuseur des canons de Nicée; A. Vööbus a publié plusieurs textes syriaques qui lui sont attribués concernant le concile, The Canons ascribed to Mārūtā of Maipherqaṭ and related sources, (CSCO 539-540, Script. syr. 191-192), Louvain, 1982. Brock, P., «Marutha of Maypherqaṭ», in S. P. Brock, A. M. Butts, G. A. Kiraz, L. van Rompay (eds), Gorgias Encyclopedic Dictionary of the Syriac Heritage: Electronic Edition, en ligne.